Bakmaboz

Bakmaboz

Türk Patent Enstitüsü
Tasarım Tescil Numarası
2004 01498

BakmaBoz = Bakmadan Yapılan Yap-Boz

Bakmadan – görenler gözleri bağlayarak – parçaları yerlerine koyabilir misiniz?

Bakma-Boz’larda bakmak yasak; parmak uçlarınızla keşfetmeyi ve zihninizle görmeyi öğreniyorsunuz. Zamana karşı yarışmak yok; zira BakmaBoz’da hiz değil süreç önemli .

Cilalanmış ve cilalanmamış yüzeyler arasındaki farkı hissedebiliyor musunuz? Elinizdeki parçayı nasıl tanımlarsınız? Peki ya bir boşluğu? Parçaları yerleştirmek için hangi ipuçları kullanırsınız? Koyduğunuz parçanın doğru yerde olduğunu nasıl anlarsınız? Başarma hissiyle “ İste bu!” dediğinizi duyabiliyor musunuz? Sonra cesaretle; ‘Hadi diğerini dene!’ diyebiliyor musunuz?

İlk olarak küçük hedeflere odaklanın; bir BakmaBoz’dan yalnız bir parça çıkarın ve oyuna başlayın. Burada oyuncu yalnızca parçayı boşluğa doğru pozisyonda yerleştirmeye odaklanır. Oyunun işleyişi öğrenildikten sonra tüm parçaların çıkarılabılır.

Bakma-Boz oynarken, oyuncu, parmak uçlarıyla görmeyi öğrenir. Aynı zamanda dokunma ile oyuncunun zihinde canlandırma ve figür oluşturma yeteneği gelişir. Başlangıçta, yeni bir işle karşılaşmanın yarattığı güvensizlik; bazen, bir başarısızlık korkusuna dönüşebilir. Ancak, zihin, sakin ve mantıklı olduğunda ve tehditler uzaklaştırıldığında, Bakma-Boz’lar yapılaBILIR. Gözlemciler sessizce izlemeyi öğrenmelidir, çünkü gördükleri, oyuncunun aklında gördükleriyle çok az ilişkili olabilir. Gözlemcinin yorumları, oyuncunun kendi yöntemini bulma konusunda engelleyici olabilir. Sizinki de farklı olacaktır.

Bakma-Boz, gören veya görmeyen insanlarda, değişik ölçüde geometri ve mekânsal algılama odaklıdır. Görme kabuğu, karmaşık insan beyninin, her bireyin çoklu zekâsının dengesine göre geliştiği bölümlerinden biridir (Gardner 1993). Bu, görme engelliler için de geçerlidir (Sacks, 1985). Örneğin; zengin hayal gücü ve sözel zekâya sahip birisi zorlanabilir; Bakma-Boz, onların küçük aşamalara odaklanmasına ve böylece bilimsel yaklaşımlardaki sistematik yöntemle gelişmelerine olanak tanır. Bakma-Boz, süreci basamaklara ayırarak, kişinin sistematik bir strateji geliştirmesine yardımcı olur. Son zamanlardaki sinirbilim bulguları, hücreler arasında sinirsel bağların olusmasıyla meydana gelen zihinsel gelişme için uyarımın (stimülasyon) önemini ortaya koymaktadır. Bu uyarımlar, zihinsel gelişim açısından kavrama, algılama, yetenek geliştirme gibi konularla direkt olarak ilgilidir. Tekrar tekrar Bakma-Boz oynamak, bu sinir bağlarını güçlendirir ve sonunda öğrenme gerçekleşir. Bakma-Boz, gerekli algı ve motor koordinasyonu olan 5 yaş ve üzerindeki her yaşa uygundur.

BakmaBoz asıl olarak görsel dünyamızda yasayan ve çogu kez marjinalleştirilmiş olan görme engelliler için tasarlanmıştır. Bakma-Boz ile oluşan zihinsel harita, bağımsız hareketlilik için gerekli olan uzamsal farkindaligin basitlestirilmis halidir. BakmaBoz görme engellileri uyarir ve onlarin güven gelistirmesini saglar.

Çoklu Engellilik : Çoklu engelli bir oyuncuyu gözlemleyerek, bir ögretmen ya da rehber belirli eksiklikleri görüp sözlü olarak oyuncuyu çesitli alternatiflere yönlendirebilir.

Iyi seçilmis bir soru oyuncunun dikkatinin takildigi noktaya çeker ve onun kendi çözüm yolunu bulmasini saglar. Bakma Boz karsilasilan her bir engeli geçilebilecek bir düzeye indirgeyerek belirgin bir sekilde konsantrasyon süresini uzatir, ve kazanilan basari oyuncuya devam etme cesareti verir.

Gören kisi görmenin yeni bir seklini tecrübe eder

Görmeden de neler yapilabilecegini anlar. Görmeyenleri anlama becerisi gelistirir. Bu bakimdan BakmaBozlar görme engellilerle çalisanlarin egitimi için uygundur. Basarisizlik ve yeni deneyimlere karsi olusmus korkularini yener. Yeni yöntemler ve stratejiler gelistirir. Kullanilabilecegi çesitli yerler:

Yalniz oynandiginda, tekrar kullanimi her oyuncuya göre degisen bir hizda kisinin anlamasini güçlendirir. Dil gelisimi, hem anlama (yönlendiricinin sorularini dinleyerek ve talimatlarini takip ederek) hem de konusma (sekilleri tarif ederek, neler yaptigini anlatarak) olmasina yardimci olur. Geometrik kavramlar (uzunluk, büyüklük, oran, açi, simetri, vb.) taninir. Not: ‘Açi’ kavramini özellikle görmeden anlamak çok zordur.

• Tek tek parça ve adimlara odaklanarak konsantrasyon süresini artirir.

• Mantiksal düsünme becerisini gelistirir.

• Farkli strateji ve yaklasimlari degerlendirme olanagi saglar.

• Ortaya çikan yeni durumlarla basa çikma ve korkulari yenme becerileri özgüveni gelismesine yol açar.

Not: Cilalanmis ve cilalanmamis yüzeyler arasindaki doku farki kullandikça ortadan kalkabilir. Bu durumda cilasiz yüzeyi hafifçe zimparalanir.

Gardner H. (1993) Multiple Intelligences.(Çoklu Zeka) The Theory in Practice. Basic Books.

Sacks O. (1985) Karisini sapka sanan adam. Yapi Kredi Yayinlari. Oliver Sacks algiyla ilgili pek çok kitap yazmistir ve her biri önerilir
Hadi bir dene!

Kendi yöntemini kesfet J

Fakat bakmak yok…